در ماههای اخیر، اینترنت ایران وارد یکی از پیچیدهترین و محدودترین دورههای خود شده است. شرایط فعلی بهگونهای است که عملاً ساختار دسترسی کاربران به اینترنت جهانی دچار تغییرات اساسی شده و بسیاری از سرویسها، از جمله VPNها، تحت تأثیر مستقیم این وضعیت قرار گرفتهاند.
اینترنت ایران در چه وضعیتی قرار دارد؟
در حال حاضر، آنچه کاربران تجربه میکنند بیشتر شبیه یک اینترنت داخلی (ملی) است تا اینترنت آزاد جهانی.
- دسترسی پایدار به سرویسهای داخلی
- محدودیت شدید یا قطع دسترسی به اینترنت بینالملل
- قطعیهای گسترده و افت شدید کیفیت اتصال
- اختلال در بسیاری از سرویسهای خارجی
در این شرایط، بسیاری از کاربران تنها به بخشی از اینترنت دسترسی دارند که از داخل کشور مدیریت میشود.
دسترسی محدود به برخی سرویسهای خارجی
در حال حاضر، برخی سرویسهای شناختهشده خارجی مانند:
- گوگل
- جیمیل
- گیتهاب
در برخی مواقع برای کاربران در دسترس هستند. اما این دسترسی:
- پایدار و واقعی نیست
- از مسیرهای غیرعادی شبکه برقرار میشود
- و در بسیاری از موارد نتیجه تغییر مسیر ترافیک (اصطلاحاً هایجک شدن) است
به همین دلیل، این دسترسیها قابل اتکا نبوده و ممکن است در هر لحظه دچار اختلال یا قطع کامل شوند.
تغییر مدل فیلترینگ و اینترنت طبقاتی
مدل فیلترینگ در این دوره از حالت ساده (مسدودسازی سایتها) به یک کنترل عمیقتر در سطح زیرساخت تغییر کرده است:
- اختلال گسترده در VPNها و ابزارهای عبور از فیلترینگ
- محدودسازی پروتکلهای رمزگذاری
- مدیریت و کنترل مسیرهای ارتباطی در سطح شبکه
همچنین شواهدی از شکلگیری اینترنت طبقاتی دیده میشود؛ به این معنا که برخی کاربران یا سازمانها دسترسی بازتر و باکیفیتتری دارند، در حالی که عموم کاربران با محدودیتهای شدید مواجه هستند.
چرا VPNها بهدرستی کار نمیکنند؟
VPNها برای عملکرد صحیح به یک پیشنیاز اساسی نیاز دارند: دسترسی پایدار به اینترنت بینالملل.
- مسیرهای ارتباطی بینالمللی بهشدت محدود یا قطع شدهاند
- بسیاری از پورتها و پروتکلها مسدود شدهاند
- کیفیت شبکه به حدی پایین است که حتی در صورت اتصال، استفاده عملاً ممکن نیست
بنابراین مشکل فعلی مربوط به یک سرویس خاص نیست، بلکه یک محدودیت سراسری در زیرساخت اینترنت است.
درباره کانفیگهایی که این روزها فروخته میشوند
در حال حاضر، برخی فروشندگان کانفیگهایی ارائه میدهند که ادعا میشود بدون قطعی یا کاملاً فعال هستند. این سرویسها معمولاً بر پایه شرایط خاصی ارائه میشوند، از جمله:
- تونلهای خاص مانند اینترنت ماهوارهای (نظیر استارلینک)
- استفاده از IPهای خاص یا اصطلاحاً «IP سفید»
نکات مهم:
- این سرویسها عمومی نیستند و دسترسی به آنها محدود است
- هزینه آنها بسیار بالا بوده و برای اکثر کاربران قابل پرداخت نیست
- پهنای باند این مسیرها محدود است و امکان ارائه به همه کاربران کشور وجود ندارد
بنابراین عملکرد بهتر این سرویسها به معنی حل شدن مشکل اینترنت نیست.
وضعیت فعلی سرویسدهی در کریو میکر
با توجه به شرایط فعلی، تیم کریو میکر در حال حاضر امکان ارائه سرویس VPN پایدار و قابلاعتماد را ندارد.
- اتصال بسیاری از کاربران برقرار نمیشود
- یا کیفیت استفاده در سطح قابل قبول نیست
جمعبندی
در حال حاضر، اینترنت ایران عملاً به یک اینترنت محدود داخلی تبدیل شده و دسترسی به اینترنت جهانی بهشدت مختل است. همچنین نشانههایی از اینترنت طبقاتی و دسترسیهای خاص برای برخی کاربران وجود دارد.
تا زمان بازگشت کامل اینترنت بینالملل، امکان ارائه سرویس پایدار وجود نخواهد داشت.
از همراهی و صبوری شما سپاسگزاریم.
تیم کریو میکر – 2 اردیبهشت 1405